Poczucie własnej wartości – definicja

Dla lepszego zrozumienia zjawiska przedstawiamy różne definicje poczucia własnej wartości (self-esteem) inaczej samooceny (niektórzy badacze rozróżniają te pojęcia, ale potocznie są synonimami).

Która definicja jest Ci bliska? Możesz także napisać czym dla Ciebie jest poczucie własnej wartości i przeczytać wpisy innych Czytelników – tutaj.

 

Samoocena jest ewaluacją własnej osoby. Może mieć ona różne stopnie generalizacji: od ocen dotyczących poszczególnych aspektów własnej osoby – a więc na przykład inteligencji, atrakcyjności fizycznej, poczucia humoru, kompetencji interpersonalnych czy umiejętności grania na gitarze – do tak zwanej samooceny ogólnej, czy też globalnej, polegającej na całościowej ocenie siebie.
W literaturze psychologicznej terminu „samoocena” używa się zazwyczaj zamiennie z pojęciem „poczucie własnej wartości”.”
(Kofta i Doliński, 2004, s. 579)

 

„Ocenianie siebie lub poczucie własnej wartości i szacunku do siebie (Rosenberg, 1979). Samoocena może być albo globalna (odnosząca się osobowości jako całości), albo specyficzna (odnosząca się do pewnego szczególnego aspektu osobowości, jak np. męstwo lub wygląd fizyczny) oraz może być cechą stałą lub zmienną
(Manstead i Hewstone, 2001, s. 527)

 

Stosunek człowieka do samego siebie, szczególnie do charakteryzujących go właściwości. Samoocenę stanowi zbiór sądów wartościujących, odnoszących się do poszczególnych cech czy właściwości jednostki, a także ogólny stosunek jednostki do siebie w większości aspektów, które uważa ona za ważne.”
(Siuta, 2006, s. 254)

 

„Postawa wobec siebie lub własna opinia na swój temat czy też ocena samego siebie, która może być pozytywna (korzystna lub wysoka), neutralna lub negatywna (niekorzystna lub niska).”
(Colman, 2009, s. 526)

 

„Ocena, w jakim stopniu czujemy się ludźmi dobrymi, kompetentnymi i uczciwymi.”
(Aronson, Wilson i Akert, 2006, s. 451)

 

“Wyraża się w myśleniu, emocjach oraz postępowaniu i oznacza, że akceptujesz i szanujesz siebie, ufasz sobie i w siebie wierzysz.”
(Bourne, 2011, s. 298)

 

Jednym z najważniejszych aspektów depresji i lęku jest niskie poczucie własnej wartości. Ten stan często charakteryzuje się samokrytycyzmem, nierealistycznie wysokimi standardami w odniesieniu do siebie, przesadnym skupieniem na dostrzeganych „wadach” i umniejszaniem stron pozytywnych.”
(Leahy, 2008, s. 351)

 

“Poczucie własnej wartości ma decydujące znaczenie dla psychicznego przetrwania człowieka. Stanowi jego emocjonalny warunek konieczny.”
(Mc Kay i Fanning, 2004, s. 11)

 

 

Bibliografia:

Aronson, E., Wilson, T. D. i Akert, R. M. (2006). Psychologia społeczna. Poznań: Zysk i S-ka Wydawnictwo.
Bourne, E. J. (2011). Lęk i fobia. Praktyczny przewodnik dla osób z zaburzeniami lekowymi. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Colman, A. M. (2009). Słownik psychologii. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Kofta, M. i Doliński, D. (2004). Poznawcze podejście do osobowości. W: J. Strelau (red.), Psychologia. Podręcznik akademicki (t.2, s. 561-600). Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
Leahy, R. L. (2008). Techniki terapii poznawczej. Podręcznik praktyka. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Manstead, A. S. R. i Hewstone, M. (red.). (2001). Encyklopedia Blackwella. Psychologia               społeczna. Warszawa: Jacek Santorski & CO Wydawnictwo.
McKay, M. i Fanning, P. (2004). Poczucie własnej wartości. Poznań:Dom Wydawniczy Rebis.
Siuta, J. (red.). (2006). Słownik psychologii. Kraków: Wydawnictwo Zielona Sowa.

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.